Pielęgniarka to brzmi dumnie.

Czy w 2020 roku, nadal pierwsze miejsca w rankingu prestiżu zawodów w Polsce będzie zajmowała pielęgniarka?  Czy uznanie społeczne oddaje w pełni obraz zawodu pielęgniarki? Jakie czynniki decydują o prestiżu danej profesji? Czy można budować prestiż zawodu pielęgniarki tylko w oparciu o jej kompetencje zawodowe, pomijając warunki pracy i płacy?

Na te pytania próbuje odpowiedzieć niniejszy artykuł.

Z badania przeprowadzonego w październiku 2019 roku przez CBOS na temat najbardziej prestiżowych zawodów w Polsce wynika, że na czele rankingu znalazły się zawody, które cechuje wysoka użyteczność społeczna: strażak (94 % dużego poważania społecznego) i pielęgniarka (89%). Warto tu podkreślić, że obie profesje należą do grupy prospołecznych zawodów i są  związane bezpośrednio z niesieniem pomocy innym ludziom.
Uwagę zwraca fakt, iż stosunek ogółu badanych do tych zawodów jest pozytywny. Cechy społeczno – demograficzne respondentów takie jak: wiek, wykształcenie czy miejsca zamieszkania  nie różnicują wypowiedzi w tej kwestii.

Kolejne trzy miejsca w omawianym rankingu zajmują: robotnik wykwalifikowany, górnik (ex aequo po 84 proc. deklaracji) i profesor uniwersytetu (83 proc.). O dwóch pierwszych zawodach z większym uznaniem wypowiadają się badani gorzej wykształceni. Respondenci zaś lepiej wykształceni, w szczególności absolwenci szkół wyższych, zdecydowanie częściej poważają zawód profesora uniwersytetu od górnika i wykwalifikowanego robotnika.

W porównaniu do podobnego sondażu realizowanego przez CBOS przeszło sześć lat temu, zawód pielęgniarki i strażaka cieszy się coraz większym uznaniem wśród polskiego społeczeństwa. Odnotowano wyraźny wzrost dużego szacunku dla tych profesji, (odpowiednio: o 11 i 7 punktów procentowych).

Mając na uwadze powyższe spróbujmy, zgodnie z kierunkiem kształcenia naszej Uczelni i tematem rozważań, bliżej przyjrzeć się prestiżowi zawodu pielęgniarki. Warto rozpocząć od interpretacji pojęcia „prestiż”. Słowo to pochodzi z języka francuskiego  i oznacza: poważanie, wpływ, znaczenie, autorytet jakim cieszy się dana jednostka w swoim otoczeniu. To także szacunek i poważanie okazywane jej a wynikające z podejmowanych przez nią działań oraz zajmowanej pozycji społeczno - ekonomicznej. Natomiast w socjologii przyjmuje się, że prestiż to kryterium statusu społecznego, w skład którego wchodzą wykształcenie, zawód, styl życia oraz dochody.

Należy jednak podkreślić, że o pozycji zawodowej nie decydują wyłącznie czynniki społeczno - ekonomiczne, ale także osobowość i wewnętrzne cechy jednostki, takie jak: posiadane zdolności psychiczne, umiejętności, talenty oraz wiedza i poziom wykształcenia.

Prestiż zawodowy bywa definiowany także jako szacunek i poważanie okazywane jednostce (lub grupie zawodowej), wynikające z zajmowanej przez nią wspomnianej pozycji społeczno -ekonomicznej.

W dalszych rozważaniach na temat prestiżu zawodu pielęgniarki, dokonywanych w kontekście wyników badań CBOS-u, należy zauważyć, że w Polsce pielęgniarstwo kojarzone jest ze swoistego rodzaju „powołaniem”, „służbą” a nawet „misją”.

Zawód cieszący się dużym prestiżem wśród społeczeństwa na pewno dowartościowuje każdą jednostkę, która wykonuje go, dając jej pewną satysfakcję z odtwarzania tego fachu.

Pamiętać tu jednak należy, że wykonywanie profesji nisko opłacanej, ale cieszącej się ogólnym szacunkiem, nie sprzyja w dłuższej perspektywie czasu dalszemu rozwojowi zawodowemu jednostki, jej aktywności i motywacji, czy wreszcie efektywności realizowanych przez nią zadań i obowiązków. Niewątpliwie negatywnie rzutuje też na samoocenę, samopoczucie, poziom i warunki jej życia oraz najbliższej rodziny.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że wymagania wobec pielęgniarek stale rosną, co nie idzie niestety w parze z ich zarobkami. Wpływa to negatywnie na samoocenę i własny pogląd na temat faktycznego prestiżu wykonywanego zawodu ( mimo, że w opinii społecznej kształtuje się on na bardzo wysokim poziomie).

Ze wzrostem prestiżu polskiej pielęgniarki odnotowywanym w ostatnich latach ściśle wiąże się jej doskonalenie zawodowe. Zgodnie z ustawą o zawodzie pielęgniarki i położnej kształcenie podyplomowe jest jej obowiązkiem. Zawód ten wymaga dziś coraz większej wiedzy fachowej i umiejętności specjalistycznych, dlatego pielęgniarki należą do jednej z najbardziej kształcących się grup zawodowych.

Konieczne jest jednak właściwe budowanie prestiżu zawodu pielęgniarki – oparte nie tylko na kompetencjach zawodowych, ale też godnych warunkach pracy i płacy. Trzeba także zwiększyć liczbę absolwentów na kierunku pielęgniarstwo, aby likwidować niedobory kadrowe w tym zakresie, do czego potrzebne są nie tylko godne i adekwatne warunki zatrudnienia, ale też należny szacunek społeczny. Zabiega o to m.in. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych.
Jak pokazuje przytaczany raport CBOS-u - pielęgniarki plasują się na czołowym miejscu w rankingach zawodów zaufania publicznego, jednakże nie przekłada się to na sposób postrzegania tej profesji jako atrakcyjnej z punktu widzenia finansowego oraz prestiżowego.

Ogromną rolę w kształtowaniu wizerunku i tym samym prestiżu zawodu pielęgniarki  odgrywają i odgrywać będą nadal m.in. media, które niestety często ukazują pielęgniarkę w niekorzystnym świetle. Nierzadko pokazują one obraz tej grupy zawodowej jako sfrustrowanej i dopominającej się o swoje prawa. Prawdą jest, że spora część tej społeczności jest faktycznie sfrustrowana i czuje się niedoceniana. Pomimo ciągłych negocjacji, protestów i formułowanych postulatów z jej strony, a mających na celu dokonanie zmian w istniejącym stanie rzeczy, podejmowane przez odpowiedzialne instancje nadrzędne działania mają charakter wybiórczy i nie rozwiązują w sposób kompleksowy oraz systemowy sygnalizowanego problemu.

Wycinkowe przedstawianie rzeczywistego obrazu pielęgniarstwa nie przyczyni się też do uzupełnienia odczuwanych niedoborów kadrowych, tak charakterystycznych dla tej profesji, zwłaszcza teraz w okresie pandemii. Nie przyciągnie też szybko absolwentów szkół średnich do kształcenia się w tym zawodzie.

Problemu tego nie rozwiążą również ukazujące się, w zależności od doraźnych potrzeb i koniunktury, reportaże, artykuły, obrazy, spoty, migawki, czy inne „reklamy”, o wymiarze często propagandowym, przedstawiające heroizm i oddanie pielęgniarek w walce z pandemią, ale jednocześnie starające się ukryć rzeczywiste „niedogodności”, „bolączki” i „mankamenty” i tego zawodu.

Wskazane jest więc obiektywne i rzetelne prowadzenie kampanii informacyjnej i edukacyjnej w mediach społecznościowych, ukazując z jednej strony pozytywny wizerunek tej profesji oraz różnorodność i złożoność pracy pielęgniarek, z drugiej zaś zachęcając do wyboru tego zawodu.

Nie bez znaczenia jest tu stosunek ministerstwa zdrowia do tego zawodu, rozpatrywany poprzez organizację i całościowe funkcjonowanie służby zdrowia.
Bez kompetencyjnego i kompleksowego podejścia do zawodu pielęgniarki, będącego konsekwencją obiektywnej oceny aktualnego stanu tej profesji, dokonywanego poprzez pryzmat wyzwań i oczekiwań dzisiejszej rzeczywistości, a przede wszystkim bez czytelnego i adekwatnego do nakładu pracy, kwalifikacji i odpowiedzialności - systemu wynagrodzeń żadna PR-owa akcja bez względu na jej intencje, nie będzie wiarygodna.

Reasumując, wiele zmieniło się na lepsze jeśli chodzi o ocenę i warunki wykonywania tego zawodu, jednakże wiele jeszcze należałoby zmienić, aby praca pielęgniarki w Polsce cieszyła się zasłużonym uznaniem i poważaniem. Poprawa wizerunku zawodu pielęgniarki jest niezbędna, także i do tego by zachęcić młodych ludzi do podejmowania tej profesji. Wynika to z faktów a nie z tych, czy innych obiegowych, stereotypowych opinii i poglądów. Istnieje zatem pilna potrzeba nadania temu zawodowi odpowiedniej rangi, komplementarnej do jego znaczenia w obecnym systemie ochrony zdrowia.

Prestiż zawodu pielęgniarki budowany jest od setek lat. Zawód ten będzie funkcjonował, dopóki będzie istniał człowiek. Każdemu choremu potrzebna jest bowiem troska, zrozumienie oraz specjalistyczna pomoc i opieka. Zapewnić to może jedynie pielęgniarka, której nie jest i nie będzie w stanie zastąpić przedstawiciel innej profesji, czy tym bardziej żaden sprzęt czy technologia, nawet ta najnowszej generacji.

Cechą charakterystyczną prestiżu każdego zawodu jest to, że wynika on z subiektywnego kryterium stratyfikacji, opartego na podstawach emocjonalnych i obiektywnych, takich jak: wykształcenie, zawód, styl życia, dochody, satysfakcja z wykonywanej pracy, uznanie społeczne. Wiąże się on z oczekiwaniami grupy, (a więc nas, szeroko rozumianego społeczeństwa) wobec konkretnych postaw i zachowań jednostki (w tym przypadku pielęgniarki) oraz przypisanych jej obowiązków i zadań, jak również - co jest bardzo ważne -, z oczekiwaniami jednostki (pielęgniarki) wobec grupy (w naszym kazusie zwłaszcza resortu zdrowia), wypływającymi z jej praw i przywilejów.

Czynnikiem zachęcającym do kształcenia w zawodzie pielęgniarki, a następnie podjęcia zatrudnienia w mim jest nie tylko wysoki prestiż tej profesji, ale także i poziom zarobków, który w ocenie społecznej uważany jest za zbyt niski. Można tu nadmienić, że pielęgniarki często, w celu poprawienia swojej sytuacji materialnej, podejmują dodatkowe zatrudnienie, nie wspominając już o pracy niezgodnej z wyuczonym zawodem. Na pewno nie rzutuje to pozytywnie na psychikę, stan zdrowa i poziom wykonywanych zadań. Należy koniecznie zmienić ten stan rzeczy, tak aby pielęgniarki dostawały należyte, godziwe wynagrodzenie za swoją pracę.

Również organizacja i poprawa warunków pracy istotnie wpłynie na zwiększenie jakości świadczonych usług, bezpieczeństwo pacjenta a tym samym prestiż zawodu pielęgniarki. Podejmowanie dodatkowych działań, dotyczących m.in. ustalenia przejrzystej ścieżki awansu zawodowego pielęgniarek czy zapewnienia odpowiedniej oferty szkoleń może przyczynić się do zapewnienia temu zawodowi należytego miejsca w systemie służby zdrowia. Dodatkowo, niezbędne są działania edukacyjne ukierunkowane na kształtowanie
w świadomości szerokich mas społeczeństwa przekonania co do istoty i ważności tego zawodu, zwłaszcza w czasach pandemii, celem kreowania pozytywnego wizerunku przedstawicielek tej profesji, co niewątpliwie przyczyni się w sposób bezpośredni do podniesienia ich faktycznego statusu społecznego.

Artykuł opracowano w oparciu o materiały:

  1. https://biznes.radiozet.pl/News/Ranking-najbardziej-prestizowych-zawodow-CBOS
  2. Ewelina Tymoszuk; Jak siebie widzą pielęgniarki. W poszukiwaniu prestiżu mojego zawodu. www.medexpress.pl› w-poszukiwaniu-prestizu-mojego…

instytucje współpracujące
Centrum
Konferencyjno-Szkoleniowe
Fundacji
Nowe Horyzonty

Bobrowiecka 9, Warszawa
UPP partnerem WUMed
Unia
Polskich Predsiębiorców

uniapolskichprzedsiebiorcow.pl
Szpital Praski
p.w. Przemienienia Pańskiego
Sp. z o.o.

Aleja Solidarności 67, Warszawa
Szpital Wolski
im. dr Anny Gostyńskiej
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej

ul. Kasprzaka 17, Warszawa
Instytut
"Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka"
w Warszawie
Szpital Solec
Spółka z o.o.

ul. Solec 93, Warszawa
Mazowiecki
Szpital Wojewódzki
Drewnica Sp. z o.o.

Rychlińskiego 1, Ząbki
Szpital św. Anny
w Piasecznie
Adama Mickiewicza 39,
05-500 Piaseczno
Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji
im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher

ul. Spartańska 1, Warszawa
Szpital Dziecięcy
im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej

ul. Niekłańska 4/24, Warszawa
Szpital Czerniakowski
Sp. z o. o.

ul. Stępińska 19/25, Warszawa
Mazowiecki Szpital Bródnowski
ul. Kondratowicza 8, Warszawa
Samodzielny Publiczny
Szpital Kliniczny
im. prof. Adama Grucy
CMKP

ul. Konarskiego 13, Otwock
Szpital Kolejowy
im. dr med. Włodzimierza Roeflera
w Pruszkowie
Szpital Specjalistyczny
im. Świętej Rodziny

Madalińskiego 25, 02-544 Warszawa
Mazowieckie Centrum
Neuropsychiatrii Sp. z o.o.

Zagórze k/Warszawy
05-462 Wiązowna
Samodzielny Zespół Publicznych
Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Bemowo-Włochy

ul. Gen. M. C. Coopera 5, Warszawa
Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego 
Warszawa-Mokotów

 ul. A.J.Madalińskiego 13, Warszawa
Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej
im. Dzieci Warszawy
w Dziekanowie Leśnym
Szpital Matki Bożej
Nieustającej Pomocy
w Wołominie
ul. Gdyńska 1/3
05-200 Wołomin
Centrum Medyczne
GRUPA ZDROWIE

Nowodworskie
Centrum Medyczne

ul. Miodowa 2
Nowy Dwór Mazowiecki
Wojewódzka Stacja
Pogotowia Ratunkowego
i  Transportu Sanitarnego
"MEDITRANS"
SPZOZ w Warszawie

ul. Hoża 56,
00-685 Warszawa
Centrum Intensywnej Terapii Olinek
ul. Bobrowiecka 9, Warszawa
Stołeczne Centrum
Opiekuńczo-Lecznicze
Sp. z o.o.

ul. Mehoffera 72/74, Warszawa
RADIOMEDICA
Centrum Diagnostyki Obrazowej

ul.Bobrowiecka 9, Warszawa
NESTOR
Bezpieczny Dom Opieki

ul.Bobrowiecka 9, Warszawa
Warszawskie Zakłady
Sprzętu Ortopedycznego S.A.

al. Bohaterów Września 9, Warszawa
Podkarpackie centrum
Usług Dydaktycznych

ul. Rymanowska 15a
35-083 Rzeszów
www.fantomy-szkoleniowe.pl

Kontakt

Warszawska Uczelnia Medyczna
im. Tadeusza Koźluka

ul. Bobrowiecka 9, 00-728 Warszawa

INFORMACJE O UCZELNI / REKRUTACJA:  
T: 22 559 21 05
T: 22 559 21 06
T: 22 559 22 35
E: rekrutacja@wumed.edu.pl
Copyright © 2020 - WUMED